Η Θεσσαλονίκη είναι μια διαρκής πόλη-άστυ, μια πόλη της νεολαίας με μεγάλη ιστορία και πολλά αξιοθέατα. Επί 23 αιώνες, από το 315 π.Χ. που χτίστηκε από τον Κάσσανδρο ως σήμερα η πόλη ζει μια αδιάσπαστη αστική ζωή. Έλληνες ήταν οι ιδρυτές της και η ελληνική γλώσσα και κουλτούρα ήταν η διαχρονική σφραγίδα της. Η πόλη βίωσε εποχές ακμής και παρακμής. Ρωμαίοι, Σλάβοι, Τούρκοι και Φράγκοι άφησαν ανεξίτηλο το πέρασμά τους. Τους τελευταίους αιώνες (15ος-20ς αι.) Έλληνες, Εβραίοι και Τούρκοι αποτέλεσαν τους κύριους σύνοικους λαούς, που συγκροτούσαν την πολυπολιτισμική και πολυθρησκευτική κοινωνίας. Ήταν η δεύτερη μεγάλη πόλη τριών αυτοκρατοριών, της Ρωμαϊκής, της Βυζαντινής και της Οθωμανικής. Το 1912 η πόλη εντάχθηκε στο ελληνικό κράτος και συνεχίζει τον ιστορικό και στρατηγικό της ρόλο, γι’ αυτό και διατηρεί το προσωνύμιο «συμπρωτεύουσα». Από όλες τις ιστορικές περιόδους της σώζονται σημαντικά αντιπροσωπευτικά μνημεία. Η πιο λαμπρή εποχή της Θεσσαλονίκης θεωρείται η παλαιοχριστιανική και βυζαντινή περίοδος, που είχαν διάρκεια χίλια χρόνια περίπου. Καθ’ όλη τη διάρκεια της Βυζαντινής αυτοκρατορίας η Θεσσαλονίκη υπήρξε η δεύτερη πόλη σε πληθυσμό, δυναμισμό και κύρος μετά την Κωνσταντινούπολη. Από τον μνημειακό πλούτο αυτής της εποχής σώθηκαν αρκετά μνημεία που δίνουν στη Θεσσαλονίκη το προσωνύμιο βυζαντινή μητρόπολη και «συμβασιλεύουσα».