χαρακτηρισμένοι διατηρητέοι οικισμοί που κρατούν αναλλοίωτη την ηπειρωτική λαϊκή αρχιτεκτονική. Και τα δυο χωριά γνώρισαν οικονομική ακμή τον 18ο αιώνα από την κτηνοτροφία, το εμπόριο, τη μαστορική, την υφαντική και την αργυροχρυσοχοΐα. Τα καλντερίμια και τα συντηρημένα πετρόχτιστα σπίτια του Συρράκου διατηρούν το παραδοσιακό χρώμα και την αρχοντιά τους. Στο Χωριό δεν επιτρέπεται η είσοδος αυτοκινήτων και γι’ αυτό η επίσκεψή του μοιάζει με περιδιάβαση σε περασμένες εποχές. Στους Καλαρρύτες η γκρίζα πέτρα και ο σχιστόλιθος είναι το βασικό δομικό υλικό με το οποίο χτίστηκαν τα ωραία διώροφα και τριώροφα σπίτια του παραδοσιακού χωριού, οι εκκλησιές τα καλντερίμια, οι βρύσες, οι αυλόπορτες. Παντού πελεκητή πέτρα, πετρόκτιστες καμάρες στο ισόγειο, περίτεχνα μπαλκόνια και παράθυρα. Τα βαμμένα παντζούρια, κάγκελα και πόρτες με διάφορα χρώματα, σπάνε την ομοιομορφία του γκρίζου της πέτρας.