Ο Λέοντας της Αμφίπολης είναι η πρώτη επαφή με την αρχαία πόλη και γίνεται με το πέρασμα της παλιάς γέφυρας του Στρυμόνα. Το γιγάντιο άγαλμα επανασυναρμολογήθηκε από τα κομμάτια του που βρέθηκαν στο Στρυμόνα το 1936 με 1937. Η καταστροφή του μνημείου είχε γίνει πιθανότατα από τους Βούλγαρους το 1204 μ.Χ. οι οποίοι είχαν λεηλατήσει τότε όλες τις Μακεδονικές πόλεις. Πρόκειται για ένα επιβλητικότατο μαρμάρινο λιοντάρι σε στάση καθισμένου αίλουρου με όρθια τα μπροστινά του πόδια. Λέγεται ότι ο Λέων στήθηκε προς τιμήν του Λαομέδοντα, γιου του Λαρίχου και έμπιστου φίλου του Μεγάλου Αλεξάνδρου ή προς τιμήν του Νεάρχου, ναυάρχου του Μεγάλου Αλεξάνδρου. Πιθανά και να στήθηκε, όπως και οι λέοντες της Δήλου, για να δείξει τη δύναμη της πόλης.